Klinische Epidemiologie

Datum: 
donderdag 08 april 2021
Locatie: 
Digital via ZOOM
Doelgroep: 
AIOS sportgeneeskunde (1e en 2e Jaars) en voor iedere andere AIOS / arts die zijn of haar kennis wil opfrissen t.b.v. onderzoek
Accreditatiestatus: 
Niet van toepassing

Kosten: 

€ 150,-- voor AIOS van alle andere wetenschappelijke verenigingen en voor sportartsen lid van de VSG.

€ 225,-- voor overige geïnteresseerde artsen.

Inschrijven: Klinische Epidemiologie - Aanmelden (aanmelder.nl)

Inleiding en doel:

De opleiding tot sportarts bevat een opleidingsonderdeel ‘wetenschappelijk onderzoek’. Na afloop van dit opleidingsonderdeel dient de AIOS sportgeneeskunde in staat te zijn wetenschappelijke literatuur optimaal te kunnen gebruiken in eigen praktijk of beleid. Dergelijk gebruik van de wetenschappelijke literatuur begint met de bewustwording van de reden waarom de literatuur gelezen wordt: “Wat wil ik weten en wat zou ik met deze kennis willen doen?” Nadat een ogenschijnlijk relevante wetenschappelijke publicatie gevonden is, is de volgende stap te verifiëren in welke mate de evidence in het artikel wel van goede kwaliteit is. Dit met het oogmerk alleen conclusies van relevante en valide wetenschappelijk literatuur te betrekken in de klinische besluitvorming.

Het opleidingsonderdeel zelf kan ingevuld worden met een wetenschappelijk onderzoek of met het maken van een review-artikel over een sportgeneeskundig onderwerp. Hoe het opleidingsonderdeel ook ingevuld gaat worden; het bewust en kritisch kunnen lezen van wetenschappelijk onderzoek is en blijft van essentieel belang in de gehele carrière als (sport)arts.

Deze cursus heeft tot doel de AIOS te scholen in dit bewust en kritisch kunnen lezen van wetenschappelijk onderzoek en dan met name kwantitatief (epidemiologisch) onderzoek. Kwalitatief onderzoek, een andere tak van (wetenschappelijke) sport, komt in deze cursus niet aan de orde.

Inhoud en voorbereidende opdracht:

De cursus omvat drie onderdelen:

1) het kritisch lezen van een interventieonderzoek (RCT);

2) het kritisch lezen van een diagnostische studie (diagnostic test accuracy – DTA);

3) het kritisch lezen van een systematische review.

Voor elk onderdeel zal een week voor aanvang van de cursus drie relevante wetenschappelijke publicaties worden toegezonden, elk vergezeld met een vragenlijst op basis waarvan de methodologische validiteit van het onderzoek gewaardeerd kan worden (Risk of Bias (RoB) assessment tool).

Een zelfkritische AIOS zal bij het lezen wellicht merken dat hij/zij niet alle epidemiologische (basis)begrippen voldoende beheerst of begrijpt. Geen nood. Er zijn geen domme vragen en deze cursus is vooral bedoeld om de begrippen op te frissen en te leren toepassen. Het kan daarom geen kwaad om (nog eens) een blik te werpen op het epidemiologisch cursusmateriaal uit de eigen medische basisopleiding en/of een van de boeken zoals beschreven op de volgende bladzijde nader te bestuderen.

Doen ter voorbereiding op de cursus:

Een week voor de cursusdag worden de geselecteerde artikelen samen met de te gebruiken RoB-tools in een dropbox gezet (waar u per mail bericht van krijgt). Het wordt van cursisten verwacht dat zij de drie artikelen gelezen hebben en voor elk de betreffende tool naar beste vermogen hebben ingevuld. Op de cursusdag worden de verschillende items besproken, toegelicht en toegepast ter oordeelvorming over de validiteit van de voorliggende evidence.

Goed bruikbare boeken (veel gebruikt tijdens de opleiding tot basisarts)

  • Vandenbroucke JP en Hofman A, mmv van Stiphout WAHJ. Grondslagen der Epidemiologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 7e ongewijzigde druk, 2018.
    ISBN 978 90 368 1984 8.

NB: oudere drukken, vanaf de 3e, zijn ook nog goed bruikbaar.

  • LM Bouter, MCJM van Dongen, GA Zielhuis en MPA Zeegers
    Leerboek epidemiologie., met name hoofdstukken 9 en 10
    Bohn Stafleu van Loghum, 7e herziene druk, 2016 ISBN: 978 90 368 0561 2.
  • RJPM Scholten, M Offringa, WJJ Assendelft

Inleiding in evidence-based medicine, met name hoofdstuk 4 en 5.1 & 5.2

Bohn Stafleu van Loghum, 5e herziende druk, 2018 ISBN 978 90 368 1977 0

Aanbevolen boeken

  • Sanne Blauw. Het best verkochte boek ooit. (met deze titel)
    De correspondent. ISBN 978 90 828 2164 2, 2018. Verkoopprijs 20 euro.
  • van Maanen. Goochelen met getallen

Uitgeverij Boom, Amsterdam. ISBN 978 90 850 6835 8. 2e oplage januari 2010. Verkoopprijs 21,50 euro.

  • Darrell Huff. Liegen met cijfers NUBIZ, Hilversum. ISBN 978 94 927 9015 6

Programma

Docent:  Drs. G.S. de Wolf, Bewegingswetenschapper   Universiteit van Amsterdam

09:15 - 09:30  Kennismaking & algemene introductie van de onderwijsdag

09:30 - 11:30   Het lezen van primair interventie onderzoek (RCT)

11:30 - 11:45  Pauze

11:45 - 12:45   Het lezen van primair diagnostisch onderzoek (DTA) – 1e uur

12:45 - 13:45  Lunch

13:45 - 14:45   Het lezen van primair diagnostisch onderzoek (DTA) – 2e uur

14:45 - 15:00   Pauze

15:00 - 17:00   Het lezen van geaggregeerde studies (systematische reviews) (SR)

17:00 - 17:10   Afsluiting van de dag.