Het is niet zo voor de hand liggend om kunstschaatsen te kiezen als sport, hoe ben jij daar in gerold?
‘Ik ben begonnen toen ik vier jaar was. Ik had kunstschaatsen op televisie gezien en wilde dat ook graag doen. Ik was een actief kind en we waren op zoek naar een sport. Een kennis van ons was coach in het kunstschaatsen en gaf aan dat je jong kon beginnen.’
Hoe zag dat schaatsen op topniveau eruit?
‘Al snel schaatste ik zes keer per week. Omdat de faciliteiten in Nederland niet zo goed zijn, moest ik het hele land door reizen om genoeg uren te maken. Op mijn zeventiende ben ik verhuisd naar Italië om me meer te kunnen richten op het kunstschaatsen. Ik heb daar twee jaar gewoond en veel deelgenomen aan internationale wedstrijden. Het eerste jaar combineerde ik het met een LOOT-school (Landelijke Organisatie Onderwijs en Topsport, tegenwoordig een TTS; Topsport
Talent School, school met een aangepast lesprogramma om de combinatie met topsport mogelijk te maken, red.). Het tweede jaar was een tussenjaar en toen ben ik aangenomen voor de studie geneeskunde. Toen ben ik weer teruggegaan naar Nederland. Terug in Nederland heb ik wel geprobeerd om het kunstschaatsen voort te zetten. Ik moest weer veel reizen. Veel van de studie was in die periode nog online vanwege de coronapandemie waardoor dat mogelijk was. Toen de studie weer meer aanwezigheid vereiste, was het niet meer goed te combineren.’
Waarom ging het trainen in Italië beter dan in Nederland?
‘Ik trainde daar vijf uur per dag, waarvan drie uur op het ijs. De school zat op twee minuten lopen van de ijsbaan en ook het verblijf was vlakbij. In Nederland zijn de faciliteiten er niet om dit zo te regelen. Een topsportcentrum gericht op kunstschaatsen is ooit opgezet in Heerenveen, maar dat is weer opgeheven bij gebrek aan geschikte coaches.’
Heb je ooit een andere sport gedaan naast het kunstschaatsen?
‘Ik zat eerder op ballet dan op kunstschaatsen en lange tijd heb ik dit weten te combineren. Ik ben zelfs op een gegeven moment aangenomen voor de balletacademie. Om me daarop te kunnen focussen, moest ik het kunstschaatsen opgeven. Dat wilde ik niet, en daarom ben ik toen niet naar de balletacademie gegaan. Uiteindelijk heb ik veertien jaar aan ballet gedaan, wat een hele goede basis is voor het kunstschaatsen.’
Ben je helemaal gestopt met kunstschaatsen?
‘Ik geef nog wel les, de uren zijn afhankelijk van de drukte van de studie. Ik vind het leuk om de kinderen te zien groeien in het kunstschaatsen. In de leeftijdsgroep tussen de zeven en veertien jaar is de grootste vooruitgang te zien en kan ik ze het meeste meegeven. Afgelopen jaar heb ik tijdens de wachttijd voor co-schappen in Canada gewerkt als kunstschaatscoach. Hier in Nederland wordt veel in groepjes lesgegeven omdat er niet zoveel ijs is en niet zoveel coaches zijn. In Canada is er eigenlijk alleen op drie- en vierjarige leeftijd groepsles in het kader van ‘learn to skate’, daarna is alles privéles. Zelf trainen doe ik nog af en toe, maar geen wedstrijden meer.’
Nederlandse prestaties in het kunstschaatsen
- Sjoukje Dijkstra: Zilver op de Olympische Spelen van 1960 en goud in 1964. Meerdere medailles op Europese en wereldkampioenschappen.
- Joan Haanappel: Meerdere bronzen medailles op de Europese kampioenschappen.
- Dianne de Leeuw: Zilver op de Olympische Spelen van 1976, bronzen medailles en een gouden medaille op de wereldkampioenschappen.
- Recente ontwikkelingen. Lindsay van Zundert: In 2022 de eerste Nederlandse kunstschaatsster die in 46 jaar deelnam
aan de Olympische Spelen. Zij werd uiteindelijk 16e.
Over de auteur
Willemijn Diemer is sportarts bij SMC Plemper en werkzaam bij de Sportartsengroep/OLVG, waar ze ook de sportmedische begeleiding van het Nationaal Ballet op zich mag nemen. Sinds vierjarige leeftijd is ze enthousiast amateurballetdanser. Ze is actief geweest in vele stijlen van ballet, nu vooral nog jazz en modern. Met veel plezier is zij als sportarts actief in de gehele breedte, met extra interesse in blessures bij (ballet)dansers, inspanningsdiagnostiek en hartrevalidatie.
Lees het artikel als pdf:

