Gebaseerd op het artikel van Zhenxing Kong et al., gepubliceerd in International Journal of Environmental Research and Public Health, 2023, 20(4), 2995.

Waarom dit onderzoek?

In het langebaanschaatsen is een goed ontwikkeld aeroob energiesysteem essentieel, vooral voor middellange en lange afstanden. Tot nu toe wordt de aerobe capaciteit van
schaatsers vooral getest op de fiets, maar deze methode houdt geen rekening met de specifieke biomechanica en de schaatshouding; de diepe heup- en kniebuiging kan leiden tot beperkte spierdoorbloeding en een lager zuurstofopnamevermogen. Er is daarom behoefte aan een valide, sportspecifieke test die op het ijs zelf kan worden uitgevoerd. Dit onderzoek is relevant voor sportartsen, coaches en inspanningsfysiologen die schaatsers optimaal willen begeleiden op basis van testgegevens die de wedstrijdrealiteit benaderen.

Onderzoeksvraag

Is de On-Ice Incremental Skating Test (OIST) een valide methode om de aerobe capaciteit (VO2max) van jonge schaatsers te meten, en hoe verhoudt deze zich tot de klassieke fietstest?

Hoe werd dit onderzocht?

65 Chinese getrainde schaatsers van 15 tot 17 jaar (51 jongens en 14 meisjes) namen deel aan de OIST, uitgevoerd op een 400m-ijsbaan. Ze droegen een mobiel apparaat voor ademgasanalyse en een hartslagmeter. Ze moesten elke ronde een seconde sneller afleggen dan de vorige, totdat ze het niet meer vol konden houden. Bij een subgroep van 14 mannelijke schaatsers werd de OIST vergeleken met een VO2max-fietstest in het lab. Bij deze test fietsten de schaatsers 3-minutenblokken, beginnend op 150 W en met 50 W toenemend bij elk volgend blok, tot uitputting. De belangrijkste uitkomstmaten waren maximale zuurstofopname (VO2max), zuurstofopname op het Respiratoir CompensatiePunt (RCP), en hartfrequentie op RCP en op maximale inspanning.

FORMULE HARTSLAG OP RCP TIJDENS SCHAATSEN
Respiratoir Compensatiepunt _hartslag_ijs = 0,921 × maximale_hartslag_fi ets ‒ 9,243

De belangrijkste resultaten

De OIST was technisch goed uitvoerbaar bij alle deelnemers. Mannen behaalden hogere absolute VO2max-waarden dan vrouwen (51,5 mL/kg/min vs. 44,1 mL/kg/ min). In de subgroepvergelijking met de fietstest waren de absolute VO2max-waarden op het ijs lager dan op de fiets (-16 procent), maar ze correleerden wel significant met die uit de fietstest. De hartfrequentie op het RCP was op het ijs gemiddeld 15 slagen per minuut lager dan op de fiets. Daarnaast ontwikkelden de onderzoekers een voorspellende regressieformule om o.b.v. de maximale hartslag bij de fietstest, de hartslag op het RCP op het ijs te berekenen (zie kader Respiratoir CompensatiepPunt). Deze formule maakt het mogelijk om de trainingsintensiteit op het ijs specifieker te sturen zonder uitgebreide on-ice testing.

Beschouwing / conclusie

De On-Ice Incremental Skating Test is een valide en toepasbare test om de aerobe capaciteit van schaatsers in kaart te brengen in hun eigen context: het ijs. Voor sportartsen en trainers biedt de test (en het bijbehorende regressiemodel) een belangrijke aanvulling op klassieke fietstesten. Deze aanpak bevordert individuele trainingssturing en maakt selectie en monitoring specifieker en betrouwbaarder.

Over de auteur

Floor Groot is als sportarts werkzaam in het UMC Utrecht. Hij is betrokken bij patiëntenzorg (consulten en inspanningsdiagnostiek), onderzoek en opleiding (plaatsvervangend opleider van de AIOS sportgeneeskunde en colleges geven aan geneeskundestudenten). Als gezonde tegenhanger voor alle zeldzame academische casuïstiek staat hij wekelijks met zijn sportmedische voeten in de voetbalmodder bij Jong FC Utrecht (wedstrijdbegeleiding) en de FC Utrecht Academie (blessurespreekuur).

Lees het artikel als pdf: