De resultaten bieden sportartsen en andere zorgprofessionals concrete handvatten bij de selectie van meetapparatuur. Bewegingswetenschapper Bas van Hooren, medisch-klinisch fysioloog Tjeu Souren en klinisch inspanningsfysioloog Bart Bongers onderzochten de nauwkeurigheid van diverse merken en typen beschikbare VO₂max-apparaten. Ze stelden een overzicht samen met per merk en type CPET-systeem de gemeten nauwkeurigheid.

Niet alleen de VO2- max telt

Hierbij keken ze naar de essentiële componenten die onderdeel zijn van een VO2max-test: zuurstofopname en CO2-afgifte, maar ook naar calorieverbruik (EE) en koolhydraat/vet-verbranding. Drempelwaardes VT1, VT2, de VO2max of piek-VO2, zijn maar een klein deel van de inzichten die verkregen kunnen worden met een inspanningstest. De onderzoekers hebben de CPET-meetapparatuur daarom vanuit verschillende invalshoeken vergeleken. Nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van parameters, gemeten tijdens de maximale inspanningstestprocedure, humane testen, evenals metabole simulatietesten. Ook het kostenaspect werd meegewogen. Hoge nauwkeurigheid en veel applicatiesnufjes zijn duurder dan apparatuur die alleen de essentiële delen van een inspanningstest mogelijk maakt, goedkoper is, maar aan de andere kant wel mogelijk maakt om de apparatuur in niet-medische omgevingen toe te passen.

Financiële ondersteuning van FSMI

De laatste studie onderzocht CPET-apparatuur die in de dagelijkse praktijk wordt gebruikt. Hieraan namen ook sportartsen en sportgeneeskundeafdelingen deel, die hun systemen lieten testen. Het onderzoek heeft ongeveer drie jaar geduurd en de FSMI heeft financiële ondersteuning geboden. De resultaten zijn online beschikbaar.

Handvatten voor de praktijk

Volgens een van de onderzoekers, Tjeu Souren van MUMC+/Maastricht University, helpen deze inzichten sportartsen en andere zorgprofessionals om beter onderbouwde beslissingen te nemen over de toepassing van hun CPET-apparatuur om fysieke belastbaarheid te kunnen beoordelen. ‘Het resultaat van een inspanningstest is een referentiepunt dat het effect van behandeling, training en interventie bij een proefpersoon (patiënt) kan aangeven. De resultaten worden gebruikt om medische, sportmedische, trainings- en interventiebeslissingen te nemen. Met heel precieze apparatuur is het daarom makkelijker om de effecten van het behandelplan of de training te beoordelen.’

Indicator voor medische beslissingen

Daarbij geldt, hoe ‘fit’ iemand is, is vaak gerelateerd aan de VO2max, een belangrijke indicator om medische beslissingen te kunnen nemen. Denk aan fit for surgery, preoperatieve risico-inschatting, maar ook podiumplaatsen bij sporttoernooien. Souren: ‘Apparatuur die goedkoper is, kan breder worden toegepast in coaching, club, training, therapie, SMA-achtige omgevingen. Hoe nauwkeurig en precies een type toestel is en met welke ‘toeters en bellen’ het aangekleed is, bepaalt mede de prijs en investering van deze apparatuur. Nog belangrijker zijn de herhaalbaarheid en consistentie van de meetresultaten. Elk type VO2-max-apparatuur moet consistente resultaten leveren over een periode van minimaal 1 jaar. Fabrikanten en serviceorganisaties zijn hierin ook een essentiële schakel.’

Apparatuur beter selecteren

Sportartsen en zorgprofessionals kunnen met de informatie uit deze studies apparatuur beter selecteren, benadrukt hij. De keuze van apparatuur hangt af van het beoogde gebruik, de doelgroepen en de toepassingen, samen met het beschikbare budget. ‘De resultaten van de Maastricht-studies bieden professionals een praktisch kader om een weloverwogen keuze te maken.’

Referentieartikelen