Wie is Hiske Kneepkens?
Ik ben een derdejaars sportarts in opleiding. Ik heb in Nijmegen geneeskunde gestudeerd. En ben na mijn coschappen direct aangenomen voor de opleiding sportgeneeskunde bij Sanasport, dat verbonden is aan het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen.

Wat doet een sportarts?
Als sportarts ben je voortdurend op zoek naar de balans tussen belasting en belastbaarheid. Het is onder andere onze taak om patiënten/sporters te beschermen tegen een overmatige, eenzijdige, ongeschikte of vroegtijdige belasting. Je werkt over het algemeen met een erg gemotiveerde ‘patiënten’-populatie.

Wilde je tijdens de geneeskundestudie al sportarts worden?Lange tijd wilde ik huisarts of revalidatiearts worden. Maar tijdens mijn huisartsen coschap vond ik de therapietrouw zo laag en miste ik vaak de motivatie bij de patiënten. Daarentegen vond ik mijn revalidatiegeneeskunde coschap enorm boeiend. Diverse facetten spraken mij aan, vooral het onderzoek van het bewegingsapparaat en ook dat je bezig bent met het toewerken naar gezondheid en vooruitgang in plaats van bezig zijn met ziekte. Van de sportgeneeskundige opleiding wist ik lang het bestaan niet af.

Hoe ben je uiteindelijk bij sportgeneeskunde uitgekomen?
Toen ik door mijn eigen sportinteresse op het idee van sportgeneeskunde kwam en ik tijdens mijn coschap sportgeneeskunde eenmaal daadwerkelijk in aanraking kwam met sportgeneeskunde viel alles op zijn plek. Ik ben zelf een fanatieke sporter en kan me zo goed voorstellen dat je tegen een sporter niet zomaar kan zeggen dat hij een paar weken niet mag sporten. Als sportarts moet je inventief zijn en bijvoorbeeld alternatieven aandragen. Daarnaast had ik tijdens mijn coschap ik prettige en sportieve collega’s.

Waar bestaat je dagelijks werk uit?
Mijn werk bestaat onder andere uit het verrichten van blessureconsulten; preventieve sportmedische onderzoeken; inspanningstesten en advisering ten aanzien van sportbeoefening. Een andere taak is de sportmedische begeleiding van teams en individuele sporters. Zo heb ik bijvoorbeeld elke donderdag een inloopspreekuur voor de Nijmeegse Romijnders Dar Devils, de eredivisie ijshockeyers. Ook het testen en revalideren van mensen met een chronische aandoening zoals hartfalen behoort tot het brede palet aan werkzaamheden van de sportarts.

Is er een opleiding voor dit vakgebied?Sportgeneeskunde is een relatief jong medisch specialisme. In 1986 werd sportgeneeskunde erkend als officiële tak van de sociale geneeskunde.Er zijn in totaal 7 opleidingsplekken per jaar. Dat klinkt heel weinig en dat is het misschien ook, maar dat is momenteel voldoende om Nederland te voorzien. Er zijn nu zo’n 110 sportartsen in Nederland. Eventueel is er ook een AGIKO-constructie mogelijk.

Kun je vertellen hoe de sollicitatieprocedure in zijn werk ging?
De eerste stap in de sollicitatieprocedure bestaat uit het invullen van het sollicitatieformulier wat op te vragen is bij het NIOS. Het sollicitatieformulier wordt getoetst door een sollicitatiecommissie aan een aantal selectiecriteria. Zoals: relevante opleidingen en cursussen, praktische werkervaring op sportmedisch gebied, wetenschappelijk werk, motivatie ten aanzien van de sportartsenopleiding en toekomstvisie op het vakgebied sportgeneeskunde. De beoordelingscommissie geeft de kandidaten een puntenwaardering. De drie hoogst geplaatste kandidaten per regio ontvangen een uitnodiging voor een sollicitatiegesprek met de regionale sollicitatiecommissies. En als een regio zelf op voorhand een duidelijke voorkeur heeft voor een kandidaat – omdat die kandidaat daar bijvoorbeeld bekend is vanuit een coschap sportgeneeskunde – kan de commissie deze kandidaat ook oproepen. Omdat ik in Nijmegen mijn coschap had gelopen, mocht ik in Nijmegen op gesprek komen. Ik was zó blij dat ik direct aan de opleiding mocht beginnen. Al is er ook wat voor te zeggen om van te voren werkervaring op te doen, bijvoorbeeld door een tijdje als poortarts te werken. Dan heb je het dokteren al wat meer onder de knie, want dat vond ik de eerste maanden van mijn opleiding nog best lastig. Tijdens je opleiding geneeskunde krijg je een hele koffer vol theorie mee. Maar dat jij opeens de dokter bent die aan het bed van patiënten moet vertellen hoe de operatie is gegaan, leer je natuurlijk niet.

Kon je tijdens jouw coschappentijd al kennis maken met dit vak?
Omdat sportgeneeskunde onder de sociale geneeskunde valt, heb je tijdens dat coschap de mogelijkheid tot een twee wekelijkse stage. Maar er zijn dan geloof ik maar twee plekken per cogroep. Een andere mogelijkheid is een keuze coschap. Dat is zeker aan te bevelen als je interesse hebt in de opleiding!

Heb je kinderen? Zo ja, is dit goed te combineren met dit vak?
Ik heb geen kinderen. Maar er zijn meerdere collega’s sportartsen in opleiding die wel kinderen hebben. Voor zover ik het kan beoordelen is dat goed mogelijk. Volgens mij is de combinatie kinderen en werk ook na de opleiding geen probleem. Maar als je ook sporters begeleidt en meegaat naar wedstrijden in het buitenland lijkt het me soms iets lastiger.

Houd je nog tijd over voor leuke dingen?
Ja natuurlijk! Het zou niet goed zijn als dat niet zo is. Ik denk ook dat je iets niet goed doet als er geen tijd is voor leuke dingen. Mijn werktijden verschillen wel per jaar. De opleiding bestaat uit een jaar orthopedie en een jaar cardiologie. Dat jaar cardiologie is nu veranderd in 9 maanden cardiologie en 3 maanden longstage. Tijdens deze klinische stages waren mijn werktijden langer. En bij cardiologie had ik daarnaast ook avond- en nachtdiensten, wat soms wel pittig was. Nu loop ik stage bij sportgeneeskunde en zijn mijn werkdagen iets korter. Maar die vul ik aan met het lezen van vakliteratuur zodat ik alles wat ik overdag gezien heb, beter ga begrijpen. Deze stage duurt anderhalf jaar. Daarna volgt nog een huisartsenstage van 3 maanden en doe je 3 maanden wetenschappelijk onderzoek, eventueel in het buitenland.

Wat zijn je ambities in het medische vak (voor de toekomst)?
Een hele goede sportarts worden! En een steentje bijdragen aan de erkenning van de beroepsgroep zodat deze, net als andere specialismen, onmisbaar wordt. Waar en in welke hoedanigheid ik dat ga doen weet ik nog niet. Mijn toekomstige werkplek zou een Sportmedisch Adviescentrum of Sportgeneeskundige Afdeling in of bij een ziekenhuis kunnen zijn. Ook zou ik me bijvoorbeeld graag inzetten om mensen aan het bewegen te krijgen. Om op deze manier een zo groot mogelijke groep mensen fit te krijgen en bijvoorbeeld obesitas te bestrijden.

Wat zijn je favoriete medische websites?
www.sportartsio.nl
www.sportzorg.nl
www.sportgeneeskunde.com
www.wheelessonline.com
www.echoclinic.nl

Is er verder nog iets wat je kwijt wilt?Sportgeneeskunde is een geweldige opleiding. Lijkt jou dat ook, kijk dan naar wat de mogelijkheden in je regio zijn voor een keuzecoschap. Daarnaast zou het hartstikke mooi zijn als jullie in de toekomst, wanneer jullie als arts werkzaam zijn, de weg naar de sportarts goed weten te vinden. Want samenwerking met andere specialisten (denk onder andere aan cardiologen, orthopeden, longartsen, huisartsen maar bijvoorbeeld ook geriaters en internisten) kan voor zowel de sportarts als voor de andere specialist zeer vruchtbaar zijn.